اولویت عربستان در کوتاه مدت رابطه با ایران است. آیا این آغاز یک تحول ماندگار خواهد بود؟ آیا شاهد کاهش تنش مزمن در خاورمیانه خواهیم بود؟
پاژنیوز | حسن هانیزاده | |رفتن ترامپ از کاخ سفید که در گذشته بهعنوان چتر حمایتی عربستان عمل میکرد و ریاست جمهوری جو بایدن، نگاه کاخ سفید به عربستان را تغییر داده است. بهخصوص حالا که فشارهای زیادی از سوی تیم جو بایدن علیه محمدبنسلمان، ولیعهد عربستان، به علت پرونده قتل جمال خاشقچی، روزنامهنگار برجسته سعودی، وارد میشود.
از طرفی وضعیت داخلی عربستان و اختلافات با امارات هم بر این مشکلات افزوده است. همه آنچه گفته شد در نهایت سبب شد تا عربستان درصدد ایجاد حاشیهای امن در منطقه برآید. لذا از سه ماه گذشته تاکنون یک سری مذاکرات بین ایران و عربستان در بغداد با نظارت دولت عراق آغاز و پیشرفتهایی حاصل شده است.
مسائل پیچیدهای مثل دخالت سعودی در سوریه و جنگ ظالمانه عربستان علیه یمن مطرح است که اگر این مشکلات حل شوند، عربستان از شیوهها و رفتارهای تهاجمی خود نسبت به ایران خواهد کاست و به سمت ایجاد وفاق و همگرایی در منطقه حرکت خواهد کرد.
سعودیها متوجه از دست دادن حمایت خود در آمریکا هستند و دریافتهاند تمام سیاستهایشان در منطقه و در کشورهایی مانند لبنان، سوریه و عراق با شکست مواجه شده است. آنها در این صدد هستند که به سمت تهران متمایل شوند و اختلافات خود را حل کنند حتی اگر به قیمت کاهش روابط با کشورهایی چون اسرائیل تمام شود. اما از طرفی برخی دیگر از کشورها مثل بحرین و امارات حالا هم رابطه خود را با اسرائیل علنی و سفارتخانهها را در پایتختهای یکدیگر افتتاح کردهاند.
عاقبت تلاشهایی هم که اخیرا میان سعودی و اسرائیل برای برقراری روابط شاهد بودهایم، اگر دونالد ترامپ در دوره دوم نیز انتخاب میشد، موفقیتآمیز بود و عربستان به سمت اسرائیل گرایش پیدا میکرد و این رابطه را نیز علنی میکرد، اما حالا عربستان با احتیاط بسیار به سمت اسرائیل گام برمیدارد؛ چراکه بهعنوان یک کشور بزرگ اسلامی از پیامدهای رابطه با اسرائیل وحشت دارد و چندان تمایل به این رابطه در این شرایط کنونی ندارد، اما نمیتوان این رابطه را تمام شده دانست و باید توجه داشت که عربستان با گامهای لرزان و طولانی در دراز مدت به سمت اسرائیل حرکت خواهد کرد، اما ما شاهد شکلگیری و علنی شدن این رابطه در کوتاه مدت نخواهیم بود.
اولویت سعودی در کوتاه مدت رابطه با ایران است. در نتیجه بهنظر میرسد بعد از تشکیل کابینه رئیسجمهور متنخب جدید ایران، ابراهیم رئیسی، تغییراتی در روابط ایران و سعودی رخ خواهد داد و به سمت بازگشایی سفارتخانههای دو کشور حرکت خواهیم کرد.